ECB-rente blijft 2,50%: wat betekent dit voor uw vermogen?

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de depositorente op 29 oktober 2026 op 2,50% gelaten, na verhogingen in juni en september. Dat lijkt een pauze, maar met een Nederlandse inflatie van 3,4% in september 2026 blijft de reële rente op spaargeld voor veel vermogenden negatief. Voor een groot vermogen werkt het rentebesluit bovendien in elk deel anders door: liquiditeiten, obligaties, vastgoed met financiering en de box 3-heffing over 2026.

Wat besloot de ECB op 29 oktober 2026?

De ECB hield alle beleidsrentes gelijk, met de depositorente op 2,50%. De depositorente is de vergoeding die banken krijgen als zij geld bij de centrale bank aanhouden; via de geldmarkt werkt die door in wat banken hun klanten vergoeden en in rekening brengen. Na een lange periode op 2,00% verhoogde de ECB de rente in juni 2026 naar 2,25% en in september naar 2,50%, volgens het overzicht van Raisin. De centrale bank wil nu eerst zien hoe die stappen doorwerken.

De aanleiding voor de eerdere verhogingen is de inflatie. In de eurozone liep die volgens het CBS op van 3,2% in augustus naar 3,8% in september 2026, vooral door duurdere energie. Financiële markten rekenden eind oktober met een kans van ongeveer 82% op een verdere verhoging naar 2,75% in december, zo meldt Raisin op basis van de ECB Watch Tool. Dat is een marktverwachting, geen besluit. Daarnaast maakte ECB-president Christine Lagarde bekend dat zij op 7 februari 2027 vervroegd vertrekt.

Waarom is uw reële rendement op spaargeld nog negatief?

Het reële rendement is het rendement na aftrek van inflatie: het laat zien of uw koopkracht groeit of krimpt. Banken bepalen hun spaarrente zelf, zodat u niet automatisch 2,50% ontvangt, zoals De Belegger terecht opmerkt. Ligt de vergoeding onder de inflatie, dan verliest het geld op de rekening elk jaar waarde, ook als het saldo stijgt.

Een fictief voorbeeld met € 1.000.000 aan liquiditeiten, uitgaande van een inflatie van 3,4% over een heel jaar en vóór belasting:

De benadering trekt de inflatie simpelweg van de rente af; de exacte berekening geeft iets kleinere verliezen. Het punt blijft: zolang de rente onder de inflatie ligt, kost een grote kaspositie koopkracht. Die afweging hoort naast het nut van liquiditeit te staan, zoals een buffer voor belastingen, een geplande aankoop of een schenking.

Hoe werkt een hogere rente door in de rest van uw vermogen?

Een rentestijging raakt beide kanten van de balans, en bij vermogenden lopen die effecten vaak door elkaar. Drie onderdelen verdienen aandacht.

Obligaties. Als de marktrente stijgt, dalen de koersen van bestaande obligaties, omdat nieuwe obligaties een hogere coupon bieden. De duration, de gewogen gemiddelde looptijd van de kasstromen, geeft aan hoe gevoelig een obligatieportefeuille is. Als vuistregel daalt de waarde bij een duration van 6 met ongeveer 6% per procentpunt rentestijging. In een fictief voorbeeld van € 2.000.000 aan obligaties met duration 6 betekent een stijging van 0,5 procentpunt een koersverlies van circa € 60.000. Daar staat tegenover dat herbelegging tegen een hogere rente plaatsvindt.

Vastgoed en schulden. Bij financiering met een variabele rente werkt een renteverhoging direct door in de lasten. Stel, fictief, dat u € 1.500.000 variabel heeft gefinancierd en de bank een verhoging van 0,25 procentpunt volledig doorberekent: dat is € 3.750 extra rente per jaar. Bij een lange rentevaste periode spelen vooral de kapitaalmarktrente en de opslag van de bank een rol, niet het ECB-besluit van die dag. Het moment waarop rentevaste periodes aflopen, bepaalt dus wanneer u het effect merkt.

De bv of holding. Liquide middelen in een holding staan bloot aan dezelfde reële waardedaling als privéspaargeld. Wie privé en zakelijk los van elkaar bekijkt, ziet vaak niet hoeveel kas er in totaal wordt aangehouden.

Wat betekent de rente voor box 3 over 2026?

Voor box 3 over 2026 werkt de Belastingdienst met voorlopige percentages: 1,28% voor banktegoeden, 6,00% voor beleggingen en andere bezittingen en 2,70% voor schulden, volgens de rekenuitleg voor 2026. Het percentage voor beleggingen staat al vast. De percentages voor banktegoeden en schulden worden begin 2027 vastgesteld en gebruikt voor de definitieve aanslag over 2026.

Het mechanisme daarachter: deze twee percentages volgen de werkelijke rente op spaartegoeden en leningen in het jaar zelf. Een stijgende rente in de loop van 2026 kan het definitieve forfait voor banktegoeden dus boven het voorlopige percentage brengen. Het forfait voor beleggingen verandert niet mee. Daarnaast geldt dat de Belastingdienst, na de uitspraken van de Hoge Raad, het werkelijke rendement belast als dat lager is dan het forfaitaire. Wie dat wil aantonen, heeft een volledige administratie van rente, dividend en koersresultaten nodig. Of dat in uw situatie loont, bespreekt u met uw fiscalist.

Waar let u op als u het geheel overziet?

Het rentebesluit zelf is één gegeven; wat het voor u betekent, hangt af van de samenstelling van uw totale vermogen. Een paar vragen die het overzicht scherper maken:

• Hoeveel liquiditeit houdt u in totaal aan, privé en in de bv, bij welke banken en tegen welke rente?
• Hoe rentegevoelig zijn uw obligaties, en hoe verhoudt die gevoeligheid zich tot uw schulden met variabele rente? Soms dempen die effecten elkaar, soms versterken ze elkaar.
• Wanneer lopen rentevaste periodes af, en valt dat samen met andere grote uitgaven?
• Welk deel van uw vermogen groeit na inflatie en belasting werkelijk?

Zulke vragen beantwoordt u het makkelijkst met één actueel vermogensoverzicht waarin rekeningen, beleggingen, vastgoed en de bv samenkomen. Met een scenario-analyse op uw eigen cijfers ziet u bijvoorbeeld wat een rentestijging van een half procentpunt doet met uw obligaties en financieringslasten, zonder dat dit een voorspelling is.

Rentebesluiten komen en gaan, en de volgende vergadering van de ECB staat al voor december gepland. Wie het geheel van zijn vermogen overziet, kan zo'n besluit rustig plaatsen: welk deel raakt het wel, welk deel niet, en waar is het verstandig met een adviseur verder te kijken.